Begroting 2020

Samenwerking

Inleiding

Nota samenwerken

De nota samenwerken is op 16 september 2019 door u vastgesteld. Naast het hernoemen van deze paragraaf, van ‘paragraaf verbonden partijen’ naar ‘paragraaf samenwerken’, zal in de jaarrekening 2019 voor het eerst het effect van deze nieuwe nota zichtbaar zijn. In de paragraaf samenwerken zal voor tenminste drie samenwerkingspartners een risicokompas beschikbaar zijn. Voor de totstandkoming van deze risicoprofielen zoeken wij ook nadrukkelijk de samenwerking met andere gemeenten in Friesland. Wij leren hierbij van elkaars expertise maar kunnen bijvoorbeeld ook op deze wijze een gezamenlijk signaal afgeven als dat nodig is.

De nota samenwerken bestaat uit de volgende 3 pijlers:

  1. De reikwijdte van samenwerking gaat verder dan de definitie verbonden partijen conform BBV

De vorige nota verbonden partijen uit 2006 zag uitsluitend toe op die samenwerkingsverbanden die voldaan aan de criteria zoals opgenomen in het BBV. De nieuwe nota samenwerken rekt dit op naar de verbonden partijen cf. BBV + die andere samenwerkingspartners die een grote impact hebben op het realiseren van onze doelen.

In de praktijk zien we dat we op verschillende manieren samenwerken. Dit gebeurt niet altijd in de vorm van een gemeenschappelijke regeling of een privaatrechtelijk orgaan (BV, NV) waarin wij zowel een bestuurlijk als een financieel belang hebben. Dit laatste is nodig om een samenwerking te kwalificeren als een verbonden partij. Wij zijn van mening dat het ook belangrijk is om aandacht te hebben voor de samenwerkingspartner die door middel van een subsidie of bijvoorbeeld een garantstelling een bijdrage levert aan het realiseren van de doelen van de gemeente en haar inwoners. In de nota is daarom het volgende opgenomen:

  1. ‘Geen kaders vooraf maar maatwerk’

Het beleggen van een publieke taak bij een andere organisatie heeft als gevolg dat geen directe controle kan plaatsvinden door de gemeenteraad. Politiek-bestuurlijke invloed kan worden uitgeoefend door bijvoorbeeld een zienswijze in te dienen bij de begroting en jaarrekening. Bovendien heeft de gemeente niet altijd een meerderheidsstem in de andere organisatie. De afweging om een taak zelf te doen of hierin samen te werken kan daarom voor u een grote impact hebben.  Dit geldt niet voor iedere taak. Afhankelijk van het belang en de sturing die u hier zelf op wilt houden kan samenwerken een prima oplossing zijn, ondanks dat uw directe beïnvloedbaarheid zal afnemen.
Het is op voorhand erg lastig de situaties te benoemen waarvan duidelijk is dat samenwerken of zelf doen de juiste keuze is. Ook de vorm waarop kan worden samengewerkt is situatieafhankelijk en dus maatwerk. Dit betekent dat wij u op voorhand in positie brengen en samen wordt gekeken of samenwerken gewenst is en zo ja, in welke vorm.

  1. ‘Meer grip op onze samenwerkingspartners’

Indien we eenmaal samenwerken wordt de afstand tussen de raad en degene die de taak uitvoert over het algemeen groter. De invloed op de te maken keuzes wordt anders en vaak indirecter. Om grip te houden op deze samenwerkingspartners wordt aan de hand van een risicoanalyse zicht geboden op de risico’s van een samenwerkingspartner

Wanneer de implementatie van de nota samenwerken is afgerond, bieden wij u tijdens de behandeling van de jaarrekening inzicht in het risicoprofiel van de samenwerkingspartners die vallen onder de reikwijdte van deze nota. In de toelichting wordt vervolgens aangegeven welke maatregelen zijn genomen en in hoeverre effecten zichtbaar worden.
De uitkomsten van het risicokompas bepalen uiteindelijk ook welke beheersmaatregelen we inzetten. Afhankelijk van het zwaartepunt van de risico’s wordt hiermee het toezichtarrangement bepaald. Het toezichtarrangement biedt het overzicht van de beheersmaatregelen die worden ingezet. Dat kunnen zowel ‘harde’ controls zijn, bijvoorbeeld een frequentere oplevering van rapportages tot het ingrijpen in de organisatiestructuur, tot ‘soft’ controls die zich meer richten op de menskant, wat bijvoorbeeld resulteert in het aangaan van het gesprek ze te helpen op thema’s als transparantie, betrokkenheid, voorbeeldgedrag enz. Welke controls waar nodig is wederom maatwerk.

Risicobeheersing samenwerkingspartners

In de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen is opgenomen dat ook de financiële risico’s bij verbonden partijen meegenomen worden in de periodieke risico-inventarisaties. Behoort dit risico tot de top tien risico’s van de gemeente Heerenveen, dan wordt dit verder toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicomanagement. Daarnaast besteden we in de nieuwe nota Samenwerken ook aandacht aan de beheersing van de risico’s en de manier waarop de beoogde doelen worden gemonitord.

CategorieënIn onderstaande overzicht zijn de vormen van samenwerking zichtbaar die voldoen aan de definitie zoals opgenomen in het BBV en waarin de gemeente Heerenveen participeert. In de toekomst zal deze lijst worden uitgebreid met de samenwerkingspartners conform de nieuwe nota samenwerken.

Categorieën

Gemeenschappelijke regelingen:

  • Bedrijvenpark A7
  • Veiligheidsregio Fryslân
  • Sociale werkvoorziening Fryslân
  • De Marrekrite
  • Welstandszorg Hûs en Hiem
  • Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing
  • Centrumregeling samenwerking Sociaal domein

Vennootschappen en coöperaties:

  • Afvalsturing Friesland N.V.
  • NV Fryslân Miljeu
  • Fryslân Miljeu Zuidoost B.V.
  • Caparis N.V.
  • Dataland BV
  • Sportstad Heerenveen BV
  • Gemeentelijk Sportcentrum BV
  • Thialf OG B.V.
  • IJshockeyhal Thialf Heerenveen B.V.
  • BNG Bank N.V.
  • Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A.

Stichtingen en verenigingen

  • Vereniging Nederlandse Gemeenten
  • Vereniging van Friese Gemeenten
  • Stichting de Basis
  • Stichting OSG Sevenwolden
  • Vereniging van eigenaars Sportcentrum Heerenveen
  • MFA De Akkers

Overige verbonden partijen

  • Geen

In de notitie Verbonden partijen van de commissie BBV adviseren zij gemeenten om ook andere organisaties op te nemen. Bij deze organisaties is geen sprake van een financieel belang zoals beschreven in het BBV, maar is wel van een structurele bekostiging en grote mate van afhankelijkheid van de gemeente. Gezien de invulling van de nota samenwerken wordt hier door u gehoor aan gegeven.